over deze website

De nieuwe pensioenwet

De oude Pensioenwet van 1954 was duidelijk aan vervanging toe. Het geheel was onoverzichtelijk geworden en de regelingen waren op verschillende vindplaatsen opgeslagen. 

De nieuwe wet legt meer de nadruk op het tweerichtingsverkeer tussen werkgever en werknemer. Dat blijkt direct uit het feit, dat we nu over een pensioenovereenkomst praten en niet meer over een pensioentoezegging. 

Voor 1 juli 2008 moet er een indexatietabel – een soort kwaliteitslabel – zijn ontwikkeld. Hieruit moet duidelijker af te lezen zijn hoe het met de continuïteit van het pensioenfonds is gesteld en hoe zeker de toekomstige toeslagverlening (indexatie) lijkt. Ook kan hierin de te verwachten toeslagverlening worden afgezet tegen het minimale percentage van de gemiddelde prijsindex. Deze informatie mag uitsluitend als communicatie-instrument worden beschouwd. 

In de nieuwe wet wordt een aantal zaken strakker geregeld: 

- Het jaarverslag moet eerder klaar zijn en meer informatie bevatten (de grotere fondsen houden zich hier meestal al aan); 

- De werkgever dient de premies sneller af te dragen en achterstanden moeten eerder aan de Nederlandsche Bank worden gemeld; 

- Er komt een verbod op instemmingsrecht van organen buiten het Fonds; 

- Er zijn strakkere voorschriften voor de technische voorzieningen die vanwege de pensioenverplichtingen moeten worden aangehouden; 

- Het Fonds heeft minder mogelijkheden om pensioenaanspraken en pensioenrechten te verminderen; 

- De mogelijkheden voor toeslagverlening (indexering) zijn verruimd; 

- Indien fondsen door het minimaal vereiste eigen vermogen zakken, moet dit eerder worden gemeld aan de Nederlandsche Bank. Uit de krantenberichten van medio april blijkt, dat de Nederlandsche Bank de fondsen hierop heeft aangesproken. Zij maakt zich zorgen over de verzwakte positie van veel fondsen; 

- Stel dat de pensioenen een aantal jaren niet zijn geïndexeerd, dan wel wanneer er is gekort op de pensioenen door de slechte situatie bij een fonds. Wanneer het dan weer beter gaat, moeten deze achterstallige verplichtingen door het fonds worden voldaan, alvorens de werkgever een premiekorting kan bedingen; 

- Strengere eisen aan de interne controle. Die is bij ons fonds al vrijwel conform de nieuwe wet geregeld: gepensioneerden in bestuur, Raad van Deelnemers en (door ons aangewezen) Verantwoordingsorgaan. Op korte termijn wordt de vereiste visitatiecommissie ingesteld. 

Nederland 

In Nederland is daarnaast een aantal ontwikkelingen gaande dat de aandacht verdient: 

- Werkgevers streven naar hogere bijdragen door werknemers (van 1/3 zelf betalen naar 50 % zelf betalen); 

- Werkgevers willen meer uitgeklede pensioenregelingen; 

- Werkgevers willen minder premie betalen aan de fondsen; 

- Werkgevers willen meer afstand van de fondsen. Zo willen zij niet worden aangesproken op garantie van geïndexeerde pensioenen. Processen in dat kader zijn tot op heden door de gepensioneerden verloren. 

Europa 

Door de steeds strakkere en uitgebreidere regelgeving wordt het voor kleine fondsen steeds lastiger om zelfstandig te blijven. Maar ook los hiervan zie je concentratietendensen om kosten te besparen. Er komt een nieuw Europees vehikel aan, dat de fraaie naam API meekrijgt. Dit instituut maakt het mogelijk pensioenregelingen over de grenzen heen en voor meerdere partijen uit te voeren. Alle overheden zijn er op gespitst om deze vehikels naar hun land te halen (werkgelegenheid), dus ook de Nederlandse. Maar dit kan concessies aan regels en toezicht tot gevolg hebben. De controle wordt lastiger, wat mogelijk meer risico’s voor de pensioengerechtigden met zich meebrengt. 

Wereldwijd 

De financiële crisis trekt diepe sporen, weerspiegeld in dalende beurskoersen en dalende rentes. Beide hebben een nadelige invloed op de dekkingsgraad van de pensioenfondsen. Daarbij hebben de fondsen de afgelopen jaren in riskantere producten belegd, omdat de rente laag was en zij rendement moesten halen om aan de pensioenverplichtingen te voldoen. Daarbij stijgt op dit moment de inflatie. En wanneer we hier een niveau van 4 tot 5 % bereiken, is het scenario voor de pensioenverplichtingen niet rooskleurig. 

Onze situatie 

We hebben te maken met Fortis, met de Royal Bank of Scotland, die voor de Nederlandse activiteiten een CAO en dus ook een pensioenregeling nodig heeft en met de NEWBank, die een deel van ABN AMRO koopt en ook een CAO moet opstellen. Een complexe situatie. 

Nu zullen wij waarschijnlijk vooral met Fortis van doen krijgen. De pensioenregeling van Fortis, die redelijk recent is ingevoerd, is volgens ingewijden wat minder dan die van ABN AMRO. De medewerkers betalen zelf mee en voor de hogere inkomens moet er zelf bijverzekerd worden (bovengrens aan pensioen). Maar de oude pensioenregeling van Fortis, waar vrijwel alle gepensioneerden tot op heden mee te maken hebben, is volgens ingewijden weer beter. De RvB van Fortis heeft de indexatie min of meer gegarandeerd tot 2010. 

Eind derde kwartaal zullen de geharmoniseerde arbeidsvoorwaarden bekend zijn en worden besproken met de vakbonden. Dus ook de pensioenregeling. 

Ik constateer op dit moment bij alle betrokken partijen enige spanning. Het bestuur van ons fonds was tot voor kort nog niet in de gelegenheid gesteld om met de RvB te praten, het pensioenbureau kwalificeert zich graag als uitvoerder voor de nieuwe regeling, de Raad van Deelnemers kan alleen op sommige terreinen bindend adviseren en de COR ziet een aantal zekerheden afbrokkelen. En de vakbonden wachten het overleg in het vierde kwartaal af en zijn dan mijns inziens (te) laat. 

Inmiddels hebben de BPA en de Raad van Deelnemers de volgende acties ondernomen: 

- De BPA heeft een brief aan de Nederlandsche Bank gestuurd met onze zorgpunten. De NB zal onze opmerkingen betrekken in haar toezicht; 

- De BPA heeft een brief gestuurd naar de RvB, gericht aan de heer Schmittmann, waarin onze zorgpunten vermeld staan; 

- De Raad van Deelnemers heeft eveneens een brief aan de RvB gestuurd, waarin de raad verzoekt betrokken te worden bij overleg over een nieuwe pensioenregeling. 

Het is de vraag hoe de nieuwe pensioenregeling er uit gaat zien. Of er een nieuw fonds ontstaat en daarnaast het oude pensioenfonds wordt gehandhaafd als een fonds waarin de huidige rechten van de werknemers, de slapers en de gepensioneerden achterblijven, weten wij niet. Wij hebben nadrukkelijk gesteld dat aan de rechten van de gepensioneerden niet mag worden getornd. 

Duidelijk is in elk geval, dat: 

- De COR goedkeuringsrecht bij de CAO en dus ook de pensioenregeling heeft; 

- De vakbonden onderhandelen met de werkgever over de nieuwe CAO. 

Wij hebben nauw contact met alle betrokken partijen en proberen hun aandacht steeds weer op pensioenen en nader onderzoek van mogelijke scenario’s te richten. En dat blijft nodig, want het onderwerp pensioenen is niet sexy! 

Tot slot nog even de portemonnee op korte termijn. Het bestuur van ons Fonds heeft op 10 april jongstleden beslist over de toekenning van de ‘indexatie op basis van de prijsindex consumptie alle huishoudens laag’. Op het moment van schrijven was de uitslag nog niet bekend. Wij hopen op volledige toekenning van de indexatie. 

Peter Balen